Mijn visie

Ik ga uit van een mensbeeld waarop de Self-Determination Theory van Deci & Ryan (1985) is gebaseerd. Deze veronderstelt dat mensen actieve op groei gerichte organismen zijn die een natuurlijke neiging om zich te ontwikkelen en te zoeken naar een geordend verband tussen hun eigen psychologische aard en hun sociale wereld. Leerlingen laten deze natuurlijke neiging om zich te ontwikkelen niet altijd zien. Deci en Ryan ontdekten in de loop van hun onderzoek dat deze natuurlijke neiging onderuit wordt gehaald als niet wordt voldaan aan drie psychologische basisbehoeften. Dit zijn de behoefte om deel uit te maken van een groep, interacties aan te gaan en je verbonden te voelen (relatie), de behoefte om een zekere mate van controle, handelingsvrijheid en autonomie te voelen in de interacties met je omgeving (autonomie) en de behoefte om je competent te voelen, in relaties tot anderen, tot klussen die je te klaren hebt en tot de grotere wereld om je heen. (Bors & Stevens, 2012)
Motivatieproblemen in het onderwijs zijn altijd te koppelen aan een of meer van deze basisbehoeften. Ongemotiveerde leerlingen voelen zich bijvoorbeeld niet thuis in de groep, hebben geen goede relaties met docenten, hebben weinig inspraak in wat ze moeten leren, de stof is voor hen te moeilijk of juist te makkelijk.
Hoewel in het onderwijs deze theorie steeds bekender wordt en steeds meer wordt toegepast, is het onderwijssysteem hier niet op aangepast. Er wordt van bovenaf bepaald wat leerlingen moeten leren. Dit tast de behoefte aan autonomie behoorlijk aan.
Om ervoor te zorgen dat leerlingen zich toch de van bovenaf bepaalde stof eigen gaan maken wenden scholen en docenten zich maar al te vaak tot behavioristische technieken: straffen en belonen. Dit lijkt te werken, maar helaas laten de op korte termijn toetsbare resultaten niet zien wat er met de intrinsieke motivatie van de leerlingen gebeurt. Alfie Kohn beschrijft in zijn boek Punished by Rewards hoe dergelijke externe bekrachtigers (straffen of beloningen) de intrinsieke motivatie verlagen.
Ik voel me erg verbonden met het werk van Kohn als het gaat om de omgang met kinderen, jongeren en mensen in het algemeen. Kernwoorden hierin zijn voor mij empathie, onvoorwaardelijkheid en gelijkwaardigheid.

Gebruikte literatuur:
Bors G. & Stevens L. (2012). De gemotiveerde leerling. Antwerpen/Apeldoorn: Garant.
Deci, E.L. & Ryan, R.M. (1985). Intrinsic motivation and Self-Determination in Human Behavior. New York: Plenum
Kohn, A. (1999). Punished by Rewards. Boston/New York: Houghton Mifflin Company.
Kohn, A. (2005). Unconditional Parenting. New York: Atria Books.