Schijnbare tegenstellingen

Ik kwam dit artikel tegen. Ik ben erg blij met dit soort initiatieven. Hieruit blijkt dat meer mensen zien wat ik zie. Het gebruik van toetsen en cijfers in het onderwijs is niet slechts een objectieve manier om te bepalen waar leerlingen staan, maar het heeft negatieve bijeffecten. Het doet namelijk iets met de intrinsieke motivatie van leerlingen. De natuurlijke drang van ieder individu om zich te ontwikkelen wordt naar mijn idee ernstig onder druk gezet door onze drang om ieder leerresultaat te willen controleren en te vatten in cijfers.

De reacties onder het artikel baren me zorgen. De koppeling van een zogenaamd vrij leerproces aan het idee dat in onze samenleving blijkbaar heerst dat kinderen te vrij worden opgevoed, leiden me naar de tegenstelling tussen autoritair en vrij opvoeden. Dus óf je bent als opvoeder de baas en jij bepaalt wat er gebeurt óf je laat een kind zijn gang maar gaan. Beiden lijken me geen goede methodes om betrokken, kritische, zelfredzame, creatieve jonge mensen de wereld in te sturen. Ik denk ook niet dat een middenweg zoeken tussen autoritair en vrij de oplossing is. Ik kijk namelijk op een andere manier naar het opvoeden, socialiseren of leren van kinderen. Kinderen leren volgens mij nog altijd het meeste van de voorbeelden die ze krijgen. In mijn rol als docent (of ouder) ben ik graag een voorbeeld in respectvol omgaan met anderen en mezelf, enthousiasme om nieuwe dingen te leren en kritisch denken. Ik vind het jammer dat nieuwe vrije vormen van onderwijs soms geïnterpreteerd worden als laisser-faire, laat maar waaien, niets moet, alles mag onderwijs. Er is namelijk een heel groot verschil tussen laisser-faire en onderwijs dat met aandacht en respect voor de autonomie van de individuele leerling wordt gegeven. Bij DOE040 hebben we inmiddels ervaren dat de inspectie van onderwijs dit onderscheid gelukkig goed kan maken.

Er is nog een zogenaamde tegenstelling in onderwijsland, waar ik al veel sterke meningen over heb gehoord als het gaat over welke richting we hierin wel of niet zouden moeten gaan. Ik wil deze gelegenheid meteen maar aangrijpen om het nog even te hebben over de tegenstelling tussen klassikaal, narratief onderwijs en onderwijs dat zich richt op de begeleiding van geheel op het individu afgestemde leerprocessen (mogelijk gemaakt door moderne digitale middelen). Ik onderschrijf het belang van verhalend onderwijs van mens tot mens, maar vind daarnaast dat leerlingen, weliswaar voldoende geïnformeerd, de regie over hun eigen leerweg moeten hebben. Ik maak me sterk voor onderwijs dat die dingen weet te combineren. Er zijn echt andere opties dan ofwel leerlingen tegen wil en dank in een klas zetten, waarin zij verplicht zijn allemaal hetzelfde te leren, ofwel leerlingen hele dagen hun individuele leerpaden laten volgen met behulp van een ipad.

Ondertussen prijs ik me gelukkig dat ik bij DOE040 een leerling mag coachen die van paradoxen houdt…