Meten is weten?

Is het jou ook wel eens opgevallen dat we in onze maatschappij wel erg veel proberen te meten? Je zou denken dat ik als liefhebber van cijfers dat heel erg fijn vind. Ja, cijfers kunnen hele mooie hulpmiddelen zijn, maar door te proberen alles in cijfers te vatten, verliezen we heel veel informatie. Cijfers kunnen schijnzekerheid bieden. Sommige dingen kun je helemaal niet meten. Om met Robbie Williams te spreken: “How do you rate the morning sun?”

Examens!

De examens zijn vandaag weer begonnen. Ik heb het niet zo op examens (en schoolse toetsen in het algemeen) omdat ze iets meetbaar moeten maken wat niet altijd even goed meetbaar is. Daarbij veroorzaken examens allerlei vervelende neveneffecten, waar niet iedereen zich van bewust is. Door te leren voor een examen ben je vaak niet echt meer bezig met wat je aan het leren bent, maar ben je vooral bezig met of je het goed genoeg kent om het examen te halen. Zodra je examen achter de rug is, vergeet je gewoon lekker wat je had geleerd, want je hebt het niet meer nodig. Jammer, want misschien zaten er wel dingen tussen die zonder examenstress best interessant hadden kunnen zijn… Helaas zijn in deze maatschappij diploma’s nog erg belangrijk en heb je meer kansen op de arbeidsmarkt met de goede papieren. Ik wil daarom alle examenkandidaten een hart onder de riem steken en heel veel succes wensen!

Ik ging zojuist op zoek naar een leuk examengerelateerd plaatje om deze post te vergezellen en kwam dit tegen.  examenIk begreep niet waarom dit aan mijn zoekopdracht voldeed, maar omdat ik hem zo schattig vond, ging ik op onderzoek uit. Het onderschrift van de foto bleek ‘examen du repas’ te zijn. Frans was niet mijn beste vak op school, dus meteen maar even doorgezocht wat dat dan betekent en kwam uit bij ‘bestudering van de maaltijd’. En op deze manier kun je ook leren!

Wat is wiskunde eigenlijk?

“Wiskunde is overal,” is een veelgehoorde kreet onder mensen die iets met wiskunde hebben. Ik zou het ook kunnen zeggen. Als je er oog voor hebt, zie je overal wiskunde om je heen. Als je dat niet ziet, heeft dat waarschijnlijk te maken met je beperkte idee van wat wiskunde eigenlijk is. Je denkt aan een saaie wiskundeleraar en saaie sommen in een boek en je kan alleen maar blij zijn dat die wiskunde niet overal is. Dat ik bij wiskunde niet denk aan saaie sommen in een boek mag duidelijk zijn, maar wat is wiskunde dan wel? Die vraag is niet zo eenvoudig te beantwoorden. De wiskundemeisjes beginnen het eerste hoofdstuk van hun boek Ik was altijd heel slecht in wiskunde met de volgende zin: “We beginnen dit boek met waar wiskunde volgens ons over gaat.” Blijkbaar is er niet zoiets als een objectieve definitie die beschrijft waar wiskunde over gaat, anders was dat ‘volgens ons’ toch overbodig geweest? Tijdens de eerste les vakdidactiek die ik op de lerarenopleiding kreeg, mochten we in groepjes op grote vellen opschrijven wat we dachten dat wiskunde was. Daarna mochten we de vellen van de andere groepjes bekijken om te zien of daar nog iets op stond wat we zelf nog niet hadden bedacht. Dan denk je dat er aan het einde van de les een soort algemene conclusie volgt van wat wiskunde nu eigenlijk is, maar die kwam niet. Als we kijken naar de oorsprong van het woord dat in de meeste talen voor wiskunde wordt gebruikt dan is dat afgeleid van het Griekse woord máthèma, dat wetenschap, kennis of leren betekent. Lekker algemeen, hè? Wordt het al iets minder moeilijk om overal wiskunde te zien. Mijn beeld van wat wiskunde is, is erg beïnvloed door wiskundige en BBC-documentaire maker Marcus du Sautoy. Als je nieuwsgierig bent naar waarom ik overal wiskunde zie, is zijn documentaire The Code echt een aanrader. In essentie bestaat wiskunde volgens mij omdat wij mensen de wereld om ons heen willen begrijpen, voorspellen en naar onze hand zetten. Maar dit helpt je vast niet als je weer die saaie sommen moet maken…

Vrijheid

Ik wil vandaag nog even gebruiken om een beetje te filosoferen over vrijheid. Elders op de website vind je het volgende citaat van Einstein: “Alles dat werkelijk groots en inspirerend is, is gecreëerd door een individu dat kon werken in vrijheid.” Ik denk dat hij gelijk heeft. Verder denk ik dat vrijheid essentieel is om je te kunnen ontwikkelen tot wie je werkelijk bent. Vandaag vieren we vrijheid. We kennen hier in Nederland gelukkig al lang geen oorlog meer, maar dat betekent niet dat we niet meer stil hoeven staan bij vrijheid. Door erbij stil te staan, ontdek je misschien dat de wens om te willen controleren, vrijheden inperkt. Door erbij stil te staan, ontdek je misschien dat vrijheid iets anders is dan altijd precies kunnen doen waar je op dat moment zin in hebt. Bij vrijheid hoort verantwoordelijkheid. Mijn wens is dat we kinderen leren wat vrijheid is, door ze de vrijheden te gunnen die we zelf graag willen hebben!